Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên chấm dứt tình trạng khủng hoảng đường lối cứu nước kéo dài gần 100 năm của Việt Nam

Cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, giai cấp phong kiến Việt Nam đã bạc nhược không thể đảm đương sứ mệnh lịch sử dân tộc Việt Nam. Thất bại của phong trào Cần vương là đánh dấu sự chấm dứt thời kỳ đấu tranh chống ngoại xâm trong khuôn khổ hệ tư tưởng phong kiến. Ý thức hệ của giai cấp tư sản phương Tây đã xâm nhập vào Việt Nam. Một số sĩ phu tiến bộ tiếp thu trào lưu tư tưởng này đã nảy ra khuynh hướng mong muốn nước mạnh, dân giàu theo con đường tư bản chủ nghĩa. Họ muốn noi theo con đường phát triển của đế quốc Nhật, dựa vào Nhật để đánh Pháp. Tiêu biểu cho khuynh hướng này là Hội Duy Tân do cụ Phan Bội Châu sáng lập với mục đích cổ động phong trào, tổ chức lực lượng chống Pháp. Số khác như các cụ Lương Văn Can, Nguyễn Quyền,.. mở trường Đông kinh nghĩa thục ở Hà Nội nhằm vào việc cổ động yêu nước, bài xích chính sách cai trị của thực dân Pháp, khuyến khích cải cách, chế giễu hủ nho, cường hào, v.v. Là một người chân thành yêu nước nhưng chủ trương của cụ Phan Chu Trinh khác hẳn với cụ Phan Bội Châu. Phan Chu Trinh tiêu biểu cho phái cải cách dân chủ tư sản (1789) phản đối việc vũ trang bạo động chống Pháp bất bạo động, “bạo động tắc tử, bất vọng ngoại, vọng ngoại tất vong”. Thất bại của khởi nghĩa do Nguyễn Thái Học lãnh đạo đã chứng minh giai cấp tư sản Việt Nam không đủ sức đảm dương sứ mệnh lịch sử dân tộc. Phong trào yêu nước, khởi nghĩa vũ trang đánh đuổi thực dân Pháp ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX nổ ra rầm rộ và rộng khắp nước nhưng đề thất bại không phải vì dân ta thiếu tinh thần cách mạng, các lãnh tụ của ta thiếu nhiệt huyết cách mạng, mà chính là cách mạng Việt Việt Nam thiếu con đường cách mạng khoa học như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nhận xét: làm cách mạng mà như cụ Phan Bội Châu thì có khác chi đuổi hổ cửa trước rước beo cửa sau, làm cách mạng mà như cụ Phan Châu Trinh thì có khác chi kêu gọi kẻ thù rủ lòng thương đối với ta đâu.

Năm 1919, Nguyễn Ái Quốc thay mặt cho tổ chức những người Việt Nam yêu nước ở Pháp gửi Bản Yêu sách của nhân dân An Nam đến Hội nghị Hòa bình ở Pháp (tháng 6 - 1919); Năm 1920, Nguyễn Ái Quốc bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế Cộng sản tại Đại hội lần thứ XVIII của Đảng xã hội Pháp ở Thành phố Tua, tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp. Năm 1923, Người được bầu vào Đoàn Chủ tịch Hội nông dân Quốc tế (tháng 10 - 1923). Năm 1924, Người dự Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản (1924) và các Đại hội quốc tế khác trên đất nước Lênin mà báo chí của đế quốc Pháp đã đưa tin, theo dõi để tìm bắt Nguyễn Ái Quốc. Chính những điều đó đã âm thầm cổ vũ phong trào yêu nước Việt Nam. Tháng 4-1921, trên tạp chí của Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc viết: “Không người Đông Dương không chết, người Đông Dương vẫn sống, sống mãi mãi. Sự đầu độc có hệ thống của bọn tư bản thực dân không thể làm tê liệt sức sống, càng không thể làm tê liệt tư tưởng cách mạng, của người Đông Dương... Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm khi thời cơ đến”[1].

Đúng như nhận xét của Người, từ những năm 1920 trở đi, phong trào cách mạng Việt Nam có những chuyển biến mạnh mẽ. Bên cạnh những hội, đảng cách mạng mang xu hướng tư tưởng tư sản đã xuất hiện những tổ chức yêu nước lúc đầu chịu ảnh hưởng tư tưởng tư sản nhưng đã từng bước tự đổi mới để tiếp thu tư tưởng tiến bộ mới. Đặc biệt, hệ tư tưởng của giai cấp công nhân - chủ nghĩa Mác-Lênin bắt đầu xâm nhập vào phong trào yêu nước và phong trào công nhân ở Việt Nam. Nguyễn Ái Quốc sáng lập “Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội” (Hội Việt Nam cách mạng thanh niên). Từ 1925-1927, thông qua các bài giảng, bài nói tại các lớp đào luyện thanh, thiếu niên ưu tú của Việt Nam tại Trung Quốc (được tập hợp thành tác phẩm Đường Kách mệnh xuất bản tại Trung Quốc năm 1927), Người là người đầu tiên đã truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin một cách có hệ thống và có tổ chức vào Việt Nam, làm cho phong trào vô sản ở Việt Nam phát triển rộng khắp nước. Giữa năm 1929 ở Việt Nam đã có ba Đảng Cộng sản ra đời ở cả ba miền Trung, Nam, Bắc, nhưng ba Đảng này chưa đoàn kết được với nhau, nên cách mạng Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi khủng hoảng. Khi sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam (1930), Nguyễn Ái Quốc là người đầu tiên đã chấm dứt tình trạng khủng hoảng đường lối cứu nước của dân tộc Việt Nam kéo dài gần 100 năm. Con đường cứu nước do Người vạch ra là muốn cứu nước, cứu dân thì không có con đường nào khác là con đường cách mạng vô sản. Cách thức tiến hành cách mạng vô sản ở Việt Nam do Người lựa chọn là cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới tuân thủ di huấn của Lênin.

Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác ngày càng rạng rỡ hơn: Cách mạng tháng Tám năm 1945 của Việt Nam là cuộc cách mạng giành chính quyền chỉ diễn ra trong khoảng thời gian ngắn nhất, tổn thất nhỏ nhất và chiến thắng lớn nhất xưa nay chưa từng có trong lịch sử nhân loại; Chiến thắng Điện Biên Phủ 1954 không chỉ bảo vệ được nền độc lập non trẻ của Việt Nam, mà còn đánh bại hoàn toàn chủ nghĩa thực dân kiểu cũ do đế quốc Pháp đứng đầu trên phạm vi toàn thế giới; Đại thắng mùa Xuân 1975, mở ra kỷ nguyên mới Việt Nam hoàn toàn độc lập, thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội; Thắng lợi của Công cuộc đổi mới hiện nay đã và đang nâng vị thế của Việt Nam trên trường chính trị thế giới. Đảng Cộng sản Việt Nam – do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện - là người tổ chức, lãnh đạo và thực hiện mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nạm. Đồng chí Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã khẳng định: “Đất nước có hơn 4000 năm lịch sử, 54 dân tộc anh em  đã đoàn kết gắn bó nhau, thương yêu giúp đỡ nhau cùng chiến đấu chống kẻ thù xâm lược. Nhiều người đã ngã xuống, nhiều người bị thương tật, nhưng một Việt Nam đang phát triển, một Việt Nam đang hùng cường,  là niềm vui chung của chúng ta... Những thành tựu mà chúng ta đạt được trong thời gian qua, trước hết đó là thắng lợi của sự đoàn kết thống nhất, của sự đồng tâm hiệp lực, đùm bọc thương yêu lẫn nhau để cùng phát triển... Đó là thắng lợi của việc kiên định đường lối của Đảng, thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, Người đã soi đường dẫn lối, dìu dắt dân tộc Việt Nam vượt qua thác ghềnh và hôm nay đạt được vinh quang”[2].

Mừng thắng lợi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI và Kỷ niệm 82 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Kỷ niệm 122 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta, Dân tộc ta nguyện mãi mãi kiên định “chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là cơ sở nền tảng của tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động của cách mạng Việt Nam”. Tư tưởng Người là sự gặp gỡ giữa trí tuệ lớn của Hồ Chí Minh với trí tuệ của dân tộc và trí tuệ của thời đại, là di sản văn hóa vô giá của dân tộc Việt Nam và nhân loại tiến bộ, yêu chuộng hòa bình của thế giới.

ThS Hoàng Ngọc Vĩnh, Đại học Khoa học Huế