Việc sử dụng những loại gia vị, rau thơm vào bữa ăn hàng ngày không chỉ làm cho món ăn thêm ngon mà trong một vài trường hợp chúng còn có tác dụng chữa bệnh rất hiệu quả. 

Từ lâu, dân gian thường sử dụng những loại rau thơm như một thứ gia vị không thể thiếu trong mỗi bữa ăn. 

Tuy nhiên, không chỉ tăng hương và thêm sắc cho món ăn, các loại gia vị còn là bài thuốc giúp phòng hoặc chữa trị  những căn bệnh thường gặp một cách đơn giản và công hiệu. 

Tỏi: Không chỉ là gia vị quan trọng bậc nhất trong chế biến thực phẩm, tỏi còn là vị thuốc kìm hãm sự phát triển của nhiều loại vi trùng gây bệnh, có tác dụng chữa được những bệnh nhiễm trùng, nhiễm khuẩn như cảm cúm, ho, cao huyết áp, xơ cứng động mạch, nhức mỏi cơ xương. Vì tỏi có tính ấm, vị cay nên trong một vài trường hợp lại không nên sử dụng tỏi nhiều như người bị yếu gan, loét dạ dày và tá tràng. 

Ớt: Là loại gia vị cay không thể thiếu trong các món nước chấm, muối, gỏi... Do có tính nóng, vị cay mà ớt có tác dụng rất tốt giúp tiêu hoá nhanh, giải độc, mau lành vết thương. Đặc biệt, ớt chuông (ớt ngọt) có chứa nhiều vitamin B, C rất tốt cho cơ thể.

Hành: Do có vị cay, tính hàn nên hành có tác dụng hữu hiệu trong việc ngăn ngừa các chất độc tố trong cơ thể rất hiệu quả, trị được các chứng cảm mạo, ho, mồ hôi không ra, đau đầu, mụn nhọt, các vết thương... Đặc bịêt, hành tây chứa nhiều vitamin B, C có tác dụng chữa ho, tiêu đàm, lợi tiểu rất tốt. 

Gừng: Có vị cay, tính ấm, mùi thơm nồng được sử dụng trong các món cá để khử mùi tanh hoặc món có tính lạnh như vịt. Bên cạnh đó nó còn giúp cơ thể giải độc rất tốt. Chẳng những thế mà khi bị cảm, nôn mửa, ho, đầy bụng, phong hàn, hen suyễn, tiểu đường, tê dại chân tay... sử dụng gừng giã nát rồi uống hoặc đắp lên vết thương cực kỳ hiệu quả. 

Ngò rí (rau mùi): Xuất hiện rất nhiều trong các món canh và là gia vị dùng để trang trí chủ chốt trong nhiều món ăn từ truyền thống đến hiện đại. Lá ngò mỏng manh này lại chứa hàm lượng caroten (tiền vitamin A) trong lá gấp 10 lần cà chua, dưa chuột. Hàm lượng canxi, sắt cao hơn cả các loại rau khác. Ngoài ra còn có các loại Vitamin B1, B2, B6, B12, C, E và các chất khoáng như kẽm, ma-nhê, đồng...có tác dụng hiệu quả trong việc chữa trị những bệnh liên quan đến tiêu hoá, như kiết lị, tiểu tiện, mụn nhọt, lên sở, thiếu sữa, mất sữa, cảm mạo, nhức xương... Khi dùng loại gia vị này thường người ta dùng tươi để ăn sống hoặc sắc uống. 

Rau răm: Thường được làm rau sống và gia vị vào canh để trừ một số chất độc tố có trong hải sản như tôm, cá... Vì có vị cay, tính ấm nên rau răm được dùng để chữa trị những bệnh đau bụng lạnh, rắn cắn, chàm, ghẻ, mụn, kích thích tiêu hoá, chống sốt. Ngoài ra nó còn là một loại thần dược đối với một số người mắc bệnh liên quan đến tình dục. Tuy nhiên, ăn quá nhiều rău răm sẽ dẫn đến tình trạng rối loạn cơ quan sinh dục, đặc biệt phụ nữ có thai bị khuyến cáo kiêng cữ loại rau này. 

Tía tô: Là gia vị không thể thiếu trong các món ăn về ốc, rùa, cua... Nó cũng là thành phần không thể thiếu trong món rau sống. Đặc biệt, tía tô còn là vị thuốc cực kỳ công hiệu trong việc chữa các chứng bệnh liên quan đến cảm mạo, thương hàn, ho hen, mẩn ngứa, mụn nhọt, suy nhược thần kinh, thiếu máu... Khi bị cảm mạo, ho hen, gần như chỉ cần một bát cháo trắng với lá tía tô là khỏi ngay. Trong dân gian còn có một cách đơn giản là đun lá tía tô cùng một vài loại là thơm khác để làm nước xông giải cảm rất tốt. Thông thường người ta sử dụng lá tươi để đun, sắc hoặc vò nát để sử dụng nhưng người Nhật sử dụng cả loại lá khô sắc lên để gội đầu, tắm rửa trị ngứa, khô da, nấm da, làm dịu da, thậm chí họ còn dùng để uống thay trà. 

Húng quế: Có mùi thơm dễ chịu, được sử dụng như một loại rau sống và xuất hiện nhiều trong các món phở, gỏi, lòng heo, tiết canh... Húng quế chứa từ0,4% đến 0,5% tinh dầu nên có tác dụng chữa đầy hơi, sốt, co thắt dạ dày, đau bụng, khó tiêu, ho, buồn nôn... Đặc biệt, húng quế còn là vị thuốc lợi sữa rất hữu hiệu cho các bà mẹ mới sinh con. Không những thế, nó còn có tác dụng kích thích mọc tóc. 

Sả: Là loại gia vị không thể thiếu trong chế biến các món ăn từ thịt bò, thịt gà, cá, lươn... Với lượng tinh dầu chiếm khoảng 2% đến 3% , sả có tác dụng rất tốt trong việc chữa các bệnh liên quan đến cảm mạo, đau bụng đi tả, nôn mửa, ngộ độc rượu, mụn nhọt, ghẻ ngứa... Đặc biệt, trong dân gian còn dùng sả để xua đuổi muỗi giúp phòng tránh được bệnh sốt rét. Thông thường người ta hay dùng sả tươi để chữa bệnh. Trong một vài trường hợp sả được dùng đun nấu làm nước xông trị chứng cảm cúm vô cùng hiệu nghiệm. 

Húng chanh: Dân gian vẫn sử dụng loại rau này như một loại rau sống trong các bữa ăn hàng ngày vì nó có vị chua the, thơm hăng. Vì có chứa một lượng tinh dầu nên húng quế còn có tác dụng trị các chứng ho bổ phế, giải cảm, tiêu đờm, khử độc và các chứng bệnh cảm mùa lạnh... Khi dùng, hái lá tươi đem hấp chín hoặc giã nát lấy nước. Cũng có thể đun sôi với một số loại khác như sả, tía tô, rau răm, hẹ, mật ong, kinh giới... để đun lấy nước xông giúp ra mồ hôi để giải cảm. Trong một vài trường hợp húng chanh còn dùn dđể chữa rắn cắn, ong đốt,...