TTO - Thái độ thiếu lễ phép, đôi khi trở nên hỗn hào thường xuất hiện ở trẻ độ tuổi 13-14, lứa tuổi mới lớn. Tuy nhiên trẻ có thái độ không hay đó không hẳn do phụ huynh.

Ở tuổi này tự nhiên trẻ sẽ cảm giác muốn làm mọi việc theo ý riêng của mình. Chẳng phải trẻ cố tình không vâng lời người lớn; chúng chỉ trong giai đoạn “cá nhân hóa” và tìm cách bắt đầu một cuộc sống độc lập.

Có vô vàn yếu tố ngoài xã hội tác động đến trẻ. Các phương tiện công nghệ cao như điện thoại di động, tin nhắn giúp trẻ gần gũi hơn với bạn bè, nhưng ngược lại làm chúng xa rời cha mẹ hơn. Ngoài ra một số chương trình truyền hình, sách báo châm biếm cũng góp phần khiến trẻ có thái độ xem thường người lớn.

Sau đây là vài gợi ý để phụ huynh chỉnh đốn lại thái độ thiếu lễ phép ở trẻ thiếu niên:

1. Duy trì vai trò phụ huynh  

Lúc này không phải là thời điểm bạn cố trở thành bạn bè của trẻ. Nghe qua có vẻ mâu thuẫn, nhưng trong nỗ lực tìm cách khẳng định sự độc lập của bản thân, trẻ vẫn tìm đến sự giúp đỡ của cha mẹ để vượt qua giai đoạn khó khăn này. Trẻ sẽ học cách giải quyết thích hợp cho riêng mình dựa trên cách cư xử của cha mẹ.

2. Đề ra giới hạn rõ ràng

Cha mẹ cần đề ra vài quy tắc mới hợp với tính cách độc lập đang dần hình thành ở trẻ. Hãy suy nghĩ xem đối với bạn điều gì là quan trọng nhất, chẳng hạn như đúng và sai, tính thật thà, điểm số học tập... cũng như có thể bỏ qua những điều không ảnh hưởng về lâu về dài, thí dụ như bắt trẻ phải mang vớ sạch, giữ phòng riêng ngăn nắp.

Tiếp đến phải cho trẻ biết đâu là giới hạn phải dừng lại. Cha mẹ có thể bỏ qua khi trẻ thở dài hay nhún vai với ánh mắt lộ vẻ chán nản, nhưng phải cho chúng biết mình đã vượt quá làn ranh cho phép khi dám to tiếng hay dùng dằng bỏ đi lúc đang nói chuyện với cha mẹ.

Hãy nhẹ nhàng chỉ dạy con cái khi chúng bắt đầu có những cư xử khó chấp nhận. Đừng đợi đến khi sự việc ra khỏi tầm kiểm soát, chẳng hạn như trẻ dám hét toáng lên là nó căm ghét bố mẹ.

3. Trừng phạt thích đáng

Đối với trẻ ở tuổi mẫu giáo hoặc lớn hơn một chút, muốn chúng làm gì cha mẹ chỉ cần khen hoặc thỉnh thoảng dẫn chúng đi chơi. Nhưng với lứa tuổi thiếu niên, đa số cha mẹ thấy họ cần đến các biện pháp mạnh hơn vì rất ít trẻ ở độ tuổi nầy chịu sửa đổi chỉ với lời hứa dẫn đi ăn.

Có bậc phụ huynh lại áp dụng cách “cúp” những thứ trẻ thích, chẳng hạn như không cho chúng chơi trò chơi vi tính hay xem tivi nếu chúng tranh cãi hỗn hào với cha mẹ.

Dù quyết định cách nào bạn phải giữ quyết định của mình đến cùng. Một khi nói mà không làm, bạn sẽ mất uy tín và trẻ sẽ được thể làm tới.

4. Tôn trọng trẻ

Bạn cần lưu ý trẻ rằng bố mẹ cũng là con người và có cảm xúc riêng: “Bố mẹ chẳng bao giờ ghét bỏ con nên bố mẹ thật đau lòng khi con bảo rằng con ghét bố mẹ”.

Bạn cũng đừng quên sự tôn trọng cũng giống con đường hai chiều, đặc biệt khi cuộc “đấu khẩu” trở nên căng thẳng quá mức. Hãy tỏ ý xin lỗi trước, rồi bạn sẽ thấy trẻ cũng mong mình được đối xử tôn trọng thế nào cho dù đôi lúc hẳn bạn phải cố gắng lắm mới thốt ra lời xin lỗi con như vậy.

5. Hãy để trẻ qua cơn xúc động

Khi cuộc tranh cãi giữa hai mẹ con đi dần đến chỗ to tiếng và cả hai đều trở nên mất bình tĩnh, bạn hãy tạm lùi một bước, đồng thời đề nghị trẻ dừng lại ít phút để sự bùng phát cảm xúc lắng dịu bớt. 

Bạn có thể nói với con: “Hình như bây giờ mẹ không thể nói gì thêm với con. Con hãy bình tĩnh lại rồi hai mẹ con mình sẽ nói chuyện sau”. Đôi khi trẻ sẽ gào lên: “Con không thể nào bình tĩnh được!”, nhưng sau một vài phút ngồi yên một mình chúng sẽ dần trấn tĩnh và suy nghĩ tỉnh táo hơn.

6. Lắng nghe tâm sự của con

Hãy đưa trẻ cùng đi ăn sáng hay dạo chơi để có dịp trò chuyện với nhau. Cho trẻ cơ hội dẫn dắt câu chuyện cho dù cả buổi trẻ có thể chỉ huyên thuyên về trò chơi yêu thích của mình. Ngay khi cuộc trò chuyện chẳng đi đến đâu, bạn cũng đã “ghi điểm” vì biết lắng nghe những gì con mình nói.

Khi trẻ tìm đến cha mẹ để tâm sự, dù đang bận bạn cũng nên tạm dừng công việc để lắng nghe con. Nếu thấy cần giải thích hoặc thảo luận thêm, hãy hẹn trẻ một hay hai giờ sau đókhi bạn đã xong việc.

Theo các chuyên viên tâm lý, con cái tiếp tục tìm đến cha mẹ, những người biết lắng nghe những gì chúng thổ lộ và không chỉ trích chúng vì những chuyện vụng vặt.

7. Sưởi ấm không khí gia đình

Cho dù muốn sống độc lập, tách rời cha mẹ, con bạn vẫn là một đứa trẻ, nghĩa là vẫn cần đến sự bảo vệ an toàn của gia đình.

Nếu cảm giác con cái có khuynh hướng xa rời gia đình, cha mẹ có thể quy định “buổi họp mặt gia đình” vào một ngày nào đó trong tuần. Đó là một buổi họp mặt đặc biệt không có bạn bè tham gia, không sách báo, không nhắn tin, không trò chơi điện tử...

Cả gia đình cùng đi cắm trại, quây quần nấu nướng và chơi đùa với nhau. Buổi họp mặt gia đình như vậy sẽ giúp con cái hiểu rằng chúng là thành viên của một gia đình mà ở đó chúng có thể sống thật với chính mình.

THẢO VY (theo Parenting)

Nguồn: Tuoi Tre Online